پژوهشگران مرکز تحقیقات ویروس شناسی بالینی در یک مطالعه جدید، نقش ویروس‌های موجود در روده (Gut Virome) را در بیماری‌های التهابی روده، از جمله کولیت اولسراتیو و بیماری کرون بررسی کردند. این مطالعه با مشارکت پژوهشگران این مرکز با پژوهشگران دانشگاه‌های علوم پزشکی تبریز انجام شده و نتایج آن در مجله Virology Journal منتشر شده است.

در این پژوهش، نمونه‌های ۵۰ فرد شامل افراد سالم و بیماران مبتلا به انواع خفیف و شدید کولیت اولسراتیو و بیماری کرون بررسی شد. پژوهشگران با استفاده از توالی‌یابی متاژنومیک نسل جدید (NGS)، ترکیب ویروس‌های موجود در نمونه‌های مدفوع را مورد بررسی قرار دادند.

نتایج نشان داد که در بیماران مبتلا به اشکال شدید بیماری، تنوع ویروس‌های روده کاهش پیدا می‌کند. همچنین برخی از باکتریوفاژهای مهم مانند crAss-like phages و Microviridae که در افراد سالم بیشتر دیده شدند، در بیماران مبتلا به بیماری شدید کاهش داشتند. در مقابل، برخی گروه‌های دیگر از باکتریوفاژها، از جمله Siphoviridae و Myoviridae، در بیماران مبتلا به بیماری التهابی روده افزایش پیدا کردند.

یکی از یافته‌های مهم مطالعه این بود که برخی ویروس‌ها می‌توانند به تشخیص وضعیت بیماری کمک کنند. مدل هوش مصنوعی مبتنی بر Random Forest توانست بیماران مبتلا به بیماری التهابی روده را از افراد سالم با AUC برابر 0.89 و موارد خفیف را از موارد شدید با AUC برابر 0.83 تفکیک کند.

به گفته پژوهشگران، این نتایج نشان می‌دهد که ویروس‌های روده ممکن است تنها پیامد بیماری نباشند و احتمالاً در روند التهاب و شدت بیماری نیز نقش داشته باشند. با این حال، برای استفاده از این یافته‌ها در تشخیص یا پیش‌بینی شدت بیماری، مطالعات بزرگ‌تر و طولانی‌مدت مورد نیاز است.

این مطالعه می‌تواند گامی مهم در شناخت بهتر ارتباط میان ویروس‌ها، میکروبیوم روده و بیماری‌های التهابی روده و همچنین توسعه نشانگرهای زیستی غیرتهاجمی در آینده باشد.